یک گزارش آماری تازه، روند برخورد نهادهای امنیتی و قضایی با جامعه بهائی در ایران طی پنج سال گذشته (مرداد ۱۳۹۹ تا مرداد ۱۴۰۴) را بررسی کرده است. این گزارش بر اساس گردآوری، تحلیل و مستندسازی ۶۳۶ مورد نقض حقوق بهائیان در این بازه زمانی تهیه شده است.
بر پایه دادههای این گزارش، طی پنج سال اخیر دستکم ۲۸۴ شهروند بهائی بازداشت و ۲۷۰ نفر به نهادهای امنیتی یا قضایی احضار شدهاند. همچنین ۴۱۹ مورد تفتیش منزل، ۵۷ مورد ممانعت از فعالیت اقتصادی، ۳ مورد تخریب گورستان، ۲۷ مورد مصادره منزل و اموال، یک مورد عدم تحویل پیکر، ۴ مورد ممانعت از دفن اجساد، ۱۰۸ مورد اجرای حکم حبس، ۱۲۷ مورد ممنوعالخروجی، ۹ مورد ضربوشتم، ۱۰۶ مورد ممانعت از تحصیل، ۱۴۷ مورد محاکمه و ۱۹ مورد بازجویی در نهادهای امنیتی و قضایی به ثبت رسیده است.
در این مدت، ۳۸۸ شهروند بهائی مجموعاً به ۱۷ هزار و ۹۴۸ ماه حبس (معادل ۱۴۹۵ سال و ۸ ماه) محکوم شدهاند؛ که از این میزان ۱۷۳۲۴ ماه حبس تعزیری و ۶۲۴ ماه حبس تعلیقی بوده است. ۶۰۱۲ ماه از این احکام در دادگاه تجدیدنظر صادر شده است. علاوه بر این، ۹۱ نفر به پرداخت ۵۰۳ میلیارد و ۵۱۰ میلیون تومان جریمه نقدی و ۱۰۳ نفر به محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شدند. همچنین ۲۵ نفر به ۶۰۰ ماه تبعید محکوم شدهاند.
سال سوم این بازه پنجساله با ثبت ۱۶۲ گزارش و سال چهارم با ۷۶ بازداشت و صدور ۵۲۲۰ ماه حبس، بالاترین آمار نقض حقوق بهائیان را داشتهاند.
از نظر پراکندگی جغرافیایی، بیشترین موارد نقض حقوق بهائیان در استان تهران با ۱۱۷ گزارش ثبت شده است. پس از آن استانهای فارس (۷۸ مورد)، مازندران (۷۰ مورد)، اصفهان (۶۳ مورد) و البرز (۵۶ مورد) در رتبههای بعدی قرار دارند. همچنین استانهای خراسان رضوی، کرمان، یزد و گیلان نیز جزو مناطق با تمرکز بالای برخوردهای امنیتی و قضایی بودهاند. با این حال، گزارشهایی از استانهای کمجمعیتتر مانند کهگیلویه و بویراحمد، اردبیل، قم و چهارمحال و بختیاری نیز ثبت شده است.
در حال حاضر شماری از شهروندان بهائی در زندانهای کشور به سر میبرند. از جمله:
فرخنده رضوانپی، نسرین خادمی قهقرخی، رویا آزادخوش، سارا شکیب، بشری مطهر، مژگان پورشفیع اردستانی، مریم خرسندی، شورانگیز بهامین، ساناز راسته، فیروزه راستینژاد، آزیتا رضوانیخواه (زندان دولتآباد اصفهان)، بهنام ممتازی (زندان چوبیندر قزوین)، انیسا فنائیان (زندان سمنان)، سپهر ضیائی (زندان اوین)، گلنوش نصیری و فریده مرادی (زندان وکیلآباد مشهد)، ارشیا روحانی، آرش نبوی، حمید منزوی (زندان دستگرد اصفهان)، هوشیدر زارعی (زندان عادلآباد شیراز) و پریدخت شجاعی (زندان کرمان).
برخی از این زندانیان به احکام سنگین و بلندمدت محکوم شدهاند. از جمله:
-
نعمتالله شادپور، نیما شادپور و شفیق اسلامی (جمعاً ۵۱ سال حبس)
-
شهدخت خانجانی (۱۶ سال حبس)
-
ساناز تفضلی (۱۰ سال و ۹ ماه حبس)
-
عنایتالله نعیمی (۱۵ سال حبس)
-
وصال ممتازی و انیسا سمیعیان، زوج بهائی (جمعاً ۹ سال و ۶ ماه حبس)
این احکام عمدتاً بدون رعایت اصول دادرسی منصفانه و بر پایه اتهاماتی چون «تبلیغ علیه نظام» یا «تشکیل گروههای غیرقانونی» صادر شدهاند که نشاندهنده شدت برخورد دستگاه قضایی با فعالیتهای مسالمتآمیز و مذهبی جامعه بهائی است.
همچنین، برخی مصادیق نقض حقوق که مختص جامعه بهائی است، مانند محرومیت از فعالیت اقتصادی و آموزشی، کارشکنی در تدفین و دفن اجساد، تخریب گورستانها، مصادره اموال و محدودیتهای ساختاری بر پایه باور دینی، در این گزارش بهطور ویژه ثبت شده است.
بر اساس دادههای پنج سال گذشته، بیشترین احکام صادره علیه بهائیان توسط قضات و شعبات زیر صادر شده است:
| میزان جریمه نقدی | مجموع ماههای حبس | تعداد محکومان | شعبه دادگاه | نام قاضی |
|---|---|---|---|---|
| ۵۴۲ میلیون تومان | ۱۹۹۶ ماه | ۴۱ نفر | شعبه ۱ دادگاه انقلاب شیراز | سید محمود ساداتی |
| ۵۰ میلیون تومان | ۱۴۴۷ ماه | ۳۲ نفر | شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر تهران | عباسعلی حوزان |
| ۱.۸ میلیارد تومان | ۲۲۲۰ ماه | ۲۸ نفر | شعبه ۱ دادگاه انقلاب اصفهان | محمدرضا توکلی |
| ۵ میلیون تومان | ۱۰۵۶ ماه | ۲۶ نفر | شعبه ۳۷ دادگاه تجدیدنظر استان فارس | سعید بلندزاده |
| ۵۶۰ میلیون تومان | ۷۲ ماه | ۱۴ نفر | شعبه ۹ دادگاه تجدیدنظر مازندران | الیاس شاکری |
| – | ۵۲۵ ماه | ۱۳ نفر | شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران | محمدرضا عموزاد |
| – | ۷۰۵ ماه | ۱۲ نفر | شعبه ۱ دادگاه انقلاب مشهد | سید هادی منصوری |
| – | ۸۲۸ ماه | ۱۱ نفر | شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران | ایمان افشاری |
| ۴۰۸ میلیون و ۲۰ هزار تومان | ۳۳۲ ماه | ۹ نفر | شعبه ۳ دادگاه انقلاب رشت | مهدی راسخی |
| – | ۱۹۵ ماه | ۹ نفر | شعبه ۴ دادگاه تجدیدنظر خراسان جنوبی | ابراهیم رمضانی |
بررسی روند ده سال اخیر نشان میدهد که جامعه بهائیان بیش از هر اقلیت مذهبی دیگری در ایران هدف برخوردهای امنیتی و قضایی قرار گرفته است. تنها در سه سال گذشته، به طور میانگین ۷۲ درصد از گزارشهای مربوط به نقض حقوق اقلیتهای مذهبی در ایران به جامعه بهائی اختصاص داشته است.
