مقدمه: در بهمن ماه 1402، نقض حقوق بشر در ایران در زمینههای مختلفی از جمله آزادی بیان، آزادیهای سیاسی و مدنی، سرکوب اقلیتها، و شرایط زندانیان ادامه یافت. این گزارش به بررسی برخی از مهمترین موارد نقض حقوق بشر در این ماه میپردازد.
1. آزادی بیان و سرکوب رسانهها
در بهمن 1402، بازداشت روزنامهنگاران، فعالان رسانهای و مدیران صفحات اجتماعی به دلیل انتقاد از سیاستهای دولت و اعتراض به شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور ادامه داشت. مواردی از دستگیری فعالان سایبری نیز گزارش شد که به دلیل انتشار محتواهای انتقادی در شبکههای اجتماعی، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
- بازداشت روزنامهنگاران: چندین روزنامهنگار به دلایل نامعلومی بازداشت شدند. همچنین، رسانههای مستقل با تهدید و فشار روبرو بودند تا از پوشش اخبار اعتراضات یا فساد مقامات دولتی خودداری کنند.
2. حقوق اقلیتها
اقلیتهای دینی، قومی، و جنسی همچنان با فشارهای قانونی و اجتماعی مواجه بودند. در بهمن 1402، سرکوب علیه اقلیتهای بهائی، کرد، عرب و بلوچ شدت گرفت.
- بازداشت بهائیان: چندین نفر از پیروان دین بهائیت در شهرهای مختلف به اتهام تبلیغ علیه نظام و شرکت در تجمعات غیرقانونی بازداشت شدند.
- فشار بر اقلیتهای قومی: گزارشها حاکی از آن است که در مناطق غربی و جنوب شرقی کشور، برخی از اعضای اقلیتهای قومی به دلیل فعالیتهای مدنی یا ابراز هویت قومی، تحت فشار و تهدید قرار گرفتهاند.
3. وضعیت زندانیان و شکنجه
شرایط زندانیان سیاسی و عقیدتی همچنان نگرانکننده است. در بهمن ماه گزارشهایی از شکنجه، بدرفتاری و عدم دسترسی به مراقبتهای پزشکی لازم منتشر شد.
- اعتصاب غذای زندانیان: تعدادی از زندانیان سیاسی در اعتراض به شرایط غیرانسانی زندانها و برخورد نامناسب با زندانیان اعتصاب غذا کردند. این اعتصابات در چندین زندان بزرگ کشور از جمله اوین و رجاییشهر رخ داد.
- محرومیت از درمان: برخی زندانیان بیمار به دلیل عدم دسترسی به درمان مناسب با مشکلات جدی مواجه بودند. در مواردی، زندانیان بهطور عمدی از دریافت خدمات پزشکی محروم شدند.
4. سرکوب اعتراضات و تجمعات
در بهمن ماه، اعتراضات به وضعیت معیشتی و سیاستهای اقتصادی کشور در چندین شهر گزارش شد. این تجمعات با واکنش شدید نیروهای امنیتی مواجه شدند و تعدادی از معترضان دستگیر شدند.
- بازداشت معترضان: در چندین شهر از جمله تهران، مشهد، و اهواز اعتراضات مردمی برگزار شد که به دلیل برخورد خشونتآمیز نیروهای امنیتی با دستگیری گسترده معترضان مواجه شد. گزارشها نشان میدهد که برخی از بازداشتشدگان تحت شکنجه و فشار قرار گرفتند تا اعترافات اجباری انجام دهند.
5. اعدامها و احکام سنگین
در بهمن 1402، احکام اعدام و سنگین برای تعدادی از زندانیان سیاسی و عقیدتی اجرا شد. همچنین، تعدادی از افراد به اتهام جرایم مرتبط با مواد مخدر و قتل، اعدام شدند.
- افزایش اعدامها: روند اجرای احکام اعدام در ایران همچنان با سرعت ادامه دارد. چندین نفر از زندانیان سیاسی که به اتهام «محاربه» و «فساد فیالارض» محکوم شده بودند، در این ماه اعدام شدند.
نتیجهگیری: بهمن ماه 1402 همچنان شاهد نقض گسترده حقوق بشر در ایران بود. سرکوب آزادی بیان، آزادی عقیده و اعتراضات مدنی به شدت ادامه یافت و اقلیتها و زندانیان در شرایط دشواری به سر میبردند. این وضعیت نشاندهنده نیاز فوری به توجه و مداخله نهادهای بینالمللی در خصوص وضعیت حقوق بشر در ایران است.
