در جمهوری اسلامی، اقلیتهای دینی از حقوق ابتدایی خود محروماند و با سرکوب گسترده، زندان، و تبعیضهای سازمانیافته روبهرو هستند. این سیاستها، که با هدایت مستقیم مقامات عالی حکومتی و توسط نهادهای امنیتی، اطلاعاتی و قضایی اعمال میشود، شامل مجموعهای از اقدامات غیرقانونی و سرکوبگرانه است که زندگی روزمره و آزادیهای اساسی اقلیتهای دینی در ایران را به شدت محدود کرده است. در ادامه، به موارد برجسته این ظلمها و مقامات مسئول در هر زمینه اشاره میکنیم.
1. بهاییان؛ قربانیان اصلی سرکوب گسترده و سیستماتیک
بهاییان بهعنوان بزرگترین اقلیت مذهبی غیرمسلمان در ایران، همواره با شدیدترین تبعیضها مواجه بودهاند. از زمان تأسیس جمهوری اسلامی تاکنون، این جامعه مذهبی بهطور سیستماتیک از دسترسی به حقوق ابتدایی خود محروم شده و تحت فشارهای گستردهای قرار گرفتهاند. یکی از برجستهترین نمونهها هاله روحی و حبیبالله آشوری هستند که به دلیل باورهای دینی خود دستگیر و پس از تحمل شکنجههای جسمی و روحی اعدام شدند. بهادر دهقان و فرخنده افشار، از چهرههای برجسته جامعه بهایی، نیز به اتهامات ساختگی، بازداشت و تحت فشارهای شدید قرار گرفتند.
غلامحسین محسنی اژهای، که اکنون ریاست قوه قضائیه را بر عهده دارد و در گذشته وزیر اطلاعات بود، نقش بسیار فعالی در سرکوب بهاییان داشته است. ابراهیم رئیسی، که سابقه ریاست قوه قضائیه را دارد، نیز در دوران تصدی خود، به اعمال این سیاستها شدت بخشید. این اقدامات با پشتیبانی کامل سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و تأیید وی بر سرکوب بهاییان به عنوان "جاسوسان" و "دشمنان اسلام"، انجام شده و ادامه دارد.
2. اهل سنت؛ محرومیتهای مذهبی و فشارهای امنیتی گسترده
اهل سنت، که در مناطق مرزی مانند سیستان و بلوچستان و کردستان بهطور گستردهای حضور دارند، بهویژه از ساخت مساجد و برگزاری آزادانه آیینهای مذهبی خود محروم هستند. در کلانشهرهایی مانند تهران، جامعه اهل سنت حتی اجازه ساخت مسجد نیز ندارد و علمای برجسته آنها به دلیل بیان انتقادات و درخواست آزادیهای مذهبی با تهدید و سرکوب مواجه میشوند. مولوی عبدالحمید، امامجمعه اهل سنت زاهدان، از چهرههای برجستهای است که بارها به دلیل اعتراض به محدودیتها تحت فشار قرار گرفته است. مولوی نورالدین کاشانی، از علمای اهل سنت، نیز به دلیل انتقاد از سیاستهای جمهوری اسلامی به اتهام "اقدام علیه امنیت ملی" بازداشت شد و تحت نظارت شدید قرار دارد.
در این سیاستهای سرکوبگرانه، علیاکبر احمدیان، دبیر شورای عالی امنیت ملی، که اخیراً جایگزین علی شمخانی در این سمت شده، نقش فعالی داشته و سیاستهای محدودکننده علیه اهل سنت را به اجرا میگذارد. علی خامنهای نیز بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی و با سیاستهای کلان مذهبی خود، ساختار تبعیضآمیز حکومت را تحکیم کرده و به نهادهای امنیتی و قضایی دستورات لازم برای کنترل فعالیتهای اهل سنت را میدهد.
3. نوکیشان مسیحی؛ تعقیب، آزار و شکنجه به جرم تغییر دین
نوکیشان مسیحی در ایران به دلیل تغییر دین از اسلام به مسیحیت تحت تعقیب و سرکوب قرار دارند. یوسف ندرخانی، کشیش مسیحی، یکی از نمونههای برجسته این سرکوبهاست که به جرم "ارتداد" دستگیر و مورد فشار قرار گرفت. مریم چوباک و محمدرضا امیدی به جرم باورهای مسیحی خود بازداشت و به حبسهای طولانیمدت محکوم شدند. فاطمه حکیمی و حسن الوند، از نوکیشانی که در کلیساهای خانگی فعالیت داشتند، به دلیل فعالیتهای خود در این محافل دینی دستگیر و شکنجه شدند.
علی خامنهای با صدور فتاوا و مواضع سختگیرانه علیه تغییر دین، فضای سرکوب علیه نوکیشان مسیحی را تشدید کرده است. غلامحسین محسنی اژهای نیز با صدور احکام سنگین و تداوم سیاستهای سرکوبگرانه علیه نوکیشان نقش برجستهای در این روند داشته است. حسین طائب، رئیس سابق اطلاعات سپاه، در دوران تصدی خود، شخصاً مسئول تعقیب و دستگیری نوکیشان مسیحی بود و اکنون نیز این وظیفه توسط اطلاعات سپاه به ریاست محمد کاظمی ادامه دارد.
4. یهودیان؛ محدودیتهای اجتماعی، اقتصادی و فشارهای امنیتی
جامعه یهودیان ایران نیز همواره تحت نظارت و فشار شدید امنیتی و تبلیغات ضدیهودی رسانههای حکومتی قرار دارد. هارون یشایایی، از اعضای برجسته جامعه یهودی ایران، بارها از محدودیتهای اقتصادی و اجتماعی که یهودیان با آن روبرو هستند سخن گفته است. لطفالله کوهنصدیق و شامخ الیاسنیا نیز به دلیل فشارهای سیاسی و محدودیتهای اقتصادی به شدت تحت فشار بودهاند و بسیاری از یهودیان به دلیل شرایط سخت و تبعیضهای گسترده مجبور به ترک کشور شدهاند.
علی خامنهای، با سیاستها و سخنان خصمانه علیه صهیونیسم، فضای اجتماعی مسموم و پر از تبعیض علیه یهودیان ایران ایجاد کرده است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، و علی عسگری، رئیس سابق صداوسیما، با ترویج تبلیغات ضدیهودی و تئوریهای توطئه، یهودیان را بهعنوان "عوامل صهیونیسم" معرفی کرده و این سیاستها به ایجاد فضایی خصمانه علیه آنها منجر شده است.
نتیجهگیری
سرکوب اقلیتهای دینی در ایران توسط مقامات عالی جمهوری اسلامی، از جمله سید علی خامنهای، غلامحسین محسنی اژهای، ابراهیم رئیسی (در زمان ریاست قوه قضائیه)، و علیاکبر احمدیان، به شکلی سازمانیافته و با استفاده از ابزارهای قضایی و امنیتی انجام میشود. سیاستهای تبعیضآمیز جمهوری اسلامی، نهتنها حقوق انسانی اقلیتها را نقض کرده بلکه به تصویر کشور در سطح جهانی آسیب زده است.
