آنچه در ادامه میآید گزارش ماهانه و اجمالی از وضعیت حقوق بشر در ایران در بازه زمانی آبانماه ۱۴۰۴ است. این گزارش تصویری گسترده، مستند و نگرانکننده از نقض سازمانیافته و مستمر حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را ارائه میدهد؛ از اجرای گسترده حکم اعدام بدون رعایت دادرسی عادلانه گرفته تا سرکوب آزادی بیان، بازداشتهای فراقانونی، خشونتهای ساختاری علیه زنان و کودکان، نقض حقوق کارگران، سرکوب اقلیتهای قومی و مذهبی، و کاربرد بیرویه و خشن از سوی نیروهای امنیتی و نظامی علیه شهروندان.
خلاصه اجرایی
در این ماه، صدها مورد نقض حقوق بشر در سراسر ایران مستندسازی شده است. برخی از مهمترین یافتهها عبارتاند از:
-
اجرای حداقل ۲۶۸ مورد حکم اعدام، از جمله ۸ تأیید و ۹ حکم جدید اعدام
-
بازداشت ۶۸ شهروند به دلیل آزادی بیان و صدور بیش از ۲۵۰۰ ماه حبس و صدها میلیون تومان جریمه نقدی
-
اجرای احکام سنگین قضایی علیه زنان، معلمان، فعالان سیاسی، زندانیان عقیدتی، و اقلیتهای مذهبی
-
محرومیت گسترده زندانیان از خدمات درمانی و افزایش موارد مرگ در زندان
-
تشدید آزار اقلیتهای دینی از جمله شهروندان بهایی و نوکیشان مسیحی
-
افزایش موارد خشونت خانگی، قتلهای ناموسی و مرگ کودکان در پی سهلانگاری مسئولان
-
ثبت ۲۹۳ مورد نقض حقوق کارگران از جمله مرگ و مصدومیت ناشی از ناایمنی در محیط کار، اخراجهای دستهجمعی، معوقات مزدی و سرکوب اعتراضات
-
خشونت گسترده نیروهای نظامی و قضایی علیه کولبران، سوختبران، و شهروندان عادی
مقدمه
هدف از تهیه و انتشار این گزارش، افزایش آگاهی عمومی و جلب توجه جامعه بینالمللی نسبت به وضعیت بغرنج و نگرانکننده حقوق بشر در ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی است. با وجود ادعاهای حاکمیت، سیاستهای سرکوبگرایانه، صدور احکام قضایی ناعادلانه، و نقض مستمر حقوق شهروندان، نشان از یک بحران عمیق حقوق بشری دارد که بدون نظارت مستقل، شفافیت، و پاسخگویی، همچنان در حال گسترش است.
۱. حق حیات – اعدامها
در آبانماه ۱۴۰۴، دستکم ۲۱۸ مورد نقض حق حیات گزارش شده که شامل ۲۶۸ مورد اجرای حکم اعدام، ۸ مورد تایید حکم اعدام، و ۹ مورد محکومیت جدید به اعدام بوده است. این اعدامها اغلب بدون رعایت دادرسی عادلانه و با اعترافات اجباری صورت گرفتهاند. یک مورد نیز در ملاعام اجرا شده است.
۲. آزادی اندیشه و بیان
دستکم ۱۱۰ مورد نقض آزادی بیان ثبت شده است. در این بین:
-
۶۸ شهروند بازداشت شدهاند
-
برای ۳۳ نفر در مجموع ۲۵۲۱ ماه حبس، ۱۵۹ ضربه شلاق و ۵۸۰ میلیون تومان جزای نقدی صادر شده
-
۷ مورد ضرب و شتم فعالان رسانهای
-
فیلتر شدن رسانهها و ممنوعالخروجی و تفتیش منازل روزنامهنگاران و پژوهشگران
۳. وضعیت زندانیان
۹۰ مورد نقض حقوق زندانیان گزارش شده است، از جمله:
-
مرگ بر اثر بیماری یا خودکشی
-
نگهداری در سلول انفرادی
-
عدم رسیدگی پزشکی
-
ضرب و شتم و اعمال فشار
-
محرومیت از ملاقات و تماس با خانواده
۴. اقلیتهای قومی و ملی
دستکم ۱۹ مورد بازداشت و تفتیش منزل در این بخش ثبت شده است. کودکان بدون شناسنامه، فعالان ترک آذربایجانی و عرب اهوازی در معرض بیشترین فشار قرار داشتند.
۵. اقلیتهای مذهبی
در آبانماه، ۱۵ مورد نقض حقوق اقلیتهای مذهبی از جمله بهاییان و نوکیشان مسیحی ثبت شده است. از جمله:
-
۶ بازداشت
-
صدور ۲۶۸ ماه حبس
-
مصادره اموال
-
ضرب و شتم، ممنوعالخروجی، و تفتیش منزل
۶. حق تحصیل
در این ماه، ۱۷ مورد نقض گزارش شد که شامل:
-
مسمومیت گاز در مدارس و خوابگاهها (بیش از ۵۵ مورد)
-
تنبیه بدنی دانشآموزان
-
تجمعهای اعتراضی دانشجویان
۷. حقوق کودک
بیش از ۱۸۰ مورد نقض حقوق کودک گزارش شده است. شامل:
-
قتل، مرگ یا مصدومیت کودکان به دلیل سهلانگاری
-
خشونت فیزیکی
-
اعزام اجباری دانشآموزان به اردوهای نظامی
۸. خشونت خانگی و قتلهای ناموسی
دستکم ۶ مورد قتل ناشی از خشونت خانگی ثبت شده است. قربانیان عمدتاً زنان و دخترانی بودهاند که قربانی تعصبات فرهنگی یا رفتارهای کنترلگرایانه مردان خانواده شدهاند.
۹. نقض حقوق زنان
در این ماه، ۵ مورد نقض جدی حقوق زنان شامل پلمب مطبها، سرکوب فعالیتهای مربوط به سلامت باروری و برخورد با رفتارهای «خارج از عرف» گزارش شده است.
۱۰. بهداشت و محیط زیست
در مجموع ۲۰۶ مورد نقض گزارش شده:
-
آلودگیهای گسترده محیط زیستی
-
حمله به محیطبانان
-
تجمعات زیستمحیطی سرکوبشده
۱۱. حقوق کار و اصناف
نقض بیسابقه حقوق کار در این ماه: ۲۹۳ مورد
-
مرگ ۴۰ کارگر، مصدومیت ۱۵۹ نفر
-
بیش از ۴۵۹ مورد اخراج یا تعدیل
-
دهها اعتصاب، تجمع، و سرکوب فعالان صنفی
-
احکام حبس، تبعید و بازنشستگی اجباری برای معلمان و فعالان صنفی
۱۲. خشونت نظامی و قضایی
در این ماه، ۱۸ مورد گزارش شده:
-
مرگ یا مصدومیت کولبران و سوختبران
-
استفاده مفرط از شلاق به عنوان مجازات
-
قتل شهروندان توسط نیروهای نظامی
واکنشها
-
دولت جمهوری اسلامی نهتنها اقدام مؤثری برای کاهش این موارد نکرده، بلکه با تصویب لوایح سرکوبگرانه مانند «قانون عفاف و حجاب» به تشدید بحران دامن زده است.
-
نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل و مجامع حقوق بشری، بار دیگر ایران را به دلیل افزایش اعدامها و نقض گسترده آزادیهای مدنی محکوم کردند.
نتیجهگیری
گزارش آبانماه ۱۴۰۴ نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران با تثبیت سیاستهای سرکوبگرایانه، خشونتآمیز و نقض سیستماتیک حقوق بشر، در حال تبدیل شدن به یکی از خشنترین نظامهای موجود در سطح جهان است.
نیاز به اقدام فوری و هماهنگ جامعه بینالمللی برای حمایت از قربانیان، فشار بر مقامات جمهوری اسلامی، و مستندسازی دقیق این فجایع حقوق بشری، از جمله ضرورتهای غیرقابل چشمپوشی است.
