اعتراضات سراسری ایران در چهاردهمین روز خود (شنبه ۲۰ دیماه) در حالی ادامه یافت که قطع گسترده اینترنت و اختلال شدید ارتباطات، امکان اطلاعرسانی و راستیآزمایی مستقل رخدادها را بهشدت محدود کرده است. با وجود این محدودیتها، گزارشها از تداوم اعتراضات (هرچند با دادههای محدودتر) حکایت دارد و آمار جانباختگان تاییدشده تا این تاریخ به ۱۱۶ نفر افزایش یافته است.
زمینه و وضعیت کلی؛ کاهش گزارشها لزوماً به معنای فروکش نیست
پس از روز دوازدهم (که بنا بر دادههای تجمیعی، اعتراضات در سطح گستردهتری گزارش شده بود)، از شامگاه همان روز ارتباطات ایران با جهان خارج بهطور قابل توجهی مختل/قطع شد. در نتیجه، کاهش تعداد شهرهای گزارششده در روزهای پس از آن بیشتر بهعنوان بازتاب محدودیت در دسترسی به اطلاعات و دشوار شدن مستندسازی میدانی ارزیابی میشود، نه الزاماً کاهش واقعی سطح اعتراضات.
تهران، شیراز، زاهدان؛ تداوم اعتراض با الگوی پراکنده و کوتاهمدت
تهران؛ تجمعات سیال زیر فشار امنیتی
در روز چهاردهم، تصاویر و گزارشهای محدودی از ادامه تجمعات در تهران منتشر شد. الگوی گزارششده در پایتخت عمدتاً شامل:
-
تجمعات پراکنده، کوتاهمدت و سیال
-
تغییر سریع مکان و شکل تجمعها در واکنش به حضور نیروهای امنیتی
-
گزارشهایی از پرواز پهپادهای شناسایی و تحرک نیروهای امنیتی در اطراف محلهای تجمع
بود؛ نشانههایی که از تداوم نظارت و کنترل امنیتی حکایت دارد.
شیراز؛ تجمعات مقطعی و شعارهای اعتراضی
در شیراز نیز، با وجود فضای امنیتی، نشانههایی از ادامه حضور معترضان در خیابانها گزارش شد؛ از جمله:
-
تجمعات محدود و مقطعی
-
سردادن شعارهای اعتراضی
اما شرایط امنیتی، امکان تداوم یا گسترش تجمعها را محدود کرده است.
زاهدان؛ تشدید استقرار نظامی، تداوم نارضایتی
زاهدان سومین شهری است که در روز چهاردهم، ادامه ناآرامیها در آن قابل تأیید گزارش شده است. همزمان از:
-
تشدید محسوس فضای امنیتی
-
استقرار گسترده نیروهای نظامی و امنیتی
خبر داده شده، اما تداوم دریافت اطلاعات از اعتراضات نشان میدهد نارضایتی همچنان پابرجاست.
روایتسازی رسمی و تشدید ادبیات امنیتی
در همین روز، مقامات قضایی و امنیتی بار دیگر بر برخورد قاطع تاکید کردند. رسانههای وابسته به حکومت نیز با استمرار لحن روزهای گذشته، معترضان را با عناوینی مانند «تروریست» یا «عناصر مسلح» توصیف کردهاند. در کنار قطع گسترده اینترنت، این رویکرد رسانهای بهعنوان بخشی از تلاش برای کنترل روایت رسمی و توجیه تشدید سرکوب ارزیابی میشود.
همچنین گزارش شده که با وجود قطعی اینترنت، تعداد محدودی از رسانههای وابسته به نیروهای امنیتی با اتصال به اینترنت فعالیت خود را از سر گرفته و بهطور مستمر، معترضان را به خشونت شدید و آسیب زدن به اموال و جان شهروندان متهم میکنند.
واکنشهای بینالمللی؛ فشار برای توقف سرکوب و بازگرداندن اینترنت
تحولات روز چهاردهم با واکنش شماری از دولتها و نهادهای بینالمللی همراه شد. در گزارش شما آمده است:
-
رئیسجمهور ایالات متحده اعلام کرده ایران «بیش از هر زمان دیگری به آزادی نزدیک شده» و آمریکا «آماده کمک» است.
-
در اروپا، رئیس کمیسیون اروپا و دیگر مقامهای ارشد اتحادیه اروپا سرکوب خشونتآمیز را محکوم کرده و خواستار آزادی بازداشتشدگان و بازگرداندن کامل دسترسی به اینترنت شدهاند.
-
دولت بریتانیا نیز بر حق اعتراض مسالمتآمیز تاکید کرده است.
آمار تجمیعی تا پایان روز چهاردهم؛ ۵۷۴ نقطه اعتراضی، ۱۱۶ جانباخته، ۲۶۳۸ بازداشت
گستره اعتراضات
-
۵۷۴ نقطه اعتراضی
-
در ۱۸۵ شهر
-
در تمام ۳۱ استان کشور
جانباختگان (تاییدشده تا این تاریخ)
-
مجموع: ۱۱۶ نفر
-
۷ نفر زیر ۱۸ سال
-
۴ نفر غیرمعترض (از جمله کادر درمان)
-
۳۷ نفر نیروهای نظامی–امنیتی
-
۱ نفر دادستان
-
طبق متن شما، بررسی علل مرگ نشان میدهد اغلب جانباختگان بر اثر اصابت گلولههای جنگی یا ساچمهای (عمدتاً از فاصله نزدیک) جان باختهاند.
بازداشتها
-
مجموع بازداشتشدگان تا پایان روز چهاردهم: ۲۶۳۸ نفر
-
۶۲۸ نفر با هویت احراز شده
-
۲۰۱۰ نفر بازداشت گروهی/فاقد هویت مشخص
-
نکته مهم در متن شما:
-
تنها در روز چهاردهم، هویت ۳۲۷ نفر از بازداشتشدگان احراز شده است؛ عددی که همراه با تداوم تجمعات، بیانگر استمرار برخوردهای امنیتی و قضایی است.
در نهایت؛ روز ۱۴، ترکیب «خاموشی ارتباطی» و «تداوم اعتراض»
روز چهاردهم را میتوان روزی دانست که همزمان:
-
قطع اینترنت و اختلال ارتباطات همچنان ابزار اصلی محدودسازی اطلاعرسانی و راستیآزمایی بود،
-
در عین حال، اعتراضات (خصوصاً به شکل پراکنده و شبانه) ادامه یافت،
-
و شاخصهای انسانی–امنیتی (افزایش جانباختگان و بازداشتها، گزارش پهپادهای شناسایی و تشدید ادبیات قضایی) نشان دادند بحران وارد فاز پرهزینهتر و امنیتیتری شده است.
