مقدمه
آبانماه 1403، نقض حقوق بشر در ایران همچنان با شدت ادامه داشت. افزایش اعدامها، سرکوب اعتراضات مسالمتآمیز، اعمال فشار بر اقلیتهای قومی و مذهبی، و خشونت علیه زنان، نشاندهنده بحران عمیق حقوق بشر در این کشور است. این گزارش بر اساس دادههای موجود و گزارشهای منابع معتبر، به مرور مهمترین موارد نقض حقوق بشر در آبانماه 1403 میپردازد.
1. اعدامها و نقض حق حیات
در آبانماه 1403، حداقل 45 مورد اعدام در ایران ثبت شد. بیشتر این اعدامها مرتبط با جرایم مواد مخدر و قتل عمد بودند و در شرایطی صورت گرفتند که متهمان از حقوق قانونی همچون دادرسی عادلانه و دسترسی به وکیل محروم بودند.
یکی از موارد برجسته، اعدام دو زندانی در زندان مرکزی کرج بود که بدون اطلاع خانواده و وکلای آنها صورت گرفت. علاوه بر این، چندین حکم اعدام جدید نیز برای زندانیان سیاسی و مدنی صادر شد که نگرانیهای بسیاری را در مورد استفاده ابزاری از اعدام برای سرکوب مخالفان ایجاد کرده است.
2. سرکوب آزادی بیان و تجمعات
در این ماه، دستکم 150 نفر در جریان تجمعات مسالمتآمیز بازداشت شدند. بیشتر این بازداشتها به دلیل اعتراضات به شرایط اقتصادی و سیاسی صورت گرفت.
حکومت محدودیتهای بیشتری بر رسانهها و فضای مجازی اعمال کرد. چندین خبرنگار و کاربران شبکههای اجتماعی به دلیل انتشار محتواهای انتقادی بازداشت شدند و با احکام سنگین مواجه شدند.
شبکههای اجتماعی نیز تحت فشار شدید قرار گرفتند و فعالیت کاربران به شدت کنترل شد.
3. خشونت علیه اقلیتهای قومی و مذهبی
اقلیتهای قومی و مذهبی همچنان هدف سرکوب سیستماتیک قرار داشتند. در کردستان، تیراندازی نیروهای مرزبانی به کولبران، باعث مرگ دستکم 7 کولبر و زخمی شدن 10 نفر دیگر شد.
در سیستان و بلوچستان نیز، نیروهای امنیتی چندین عالم اهل سنت را به اتهام "تبلیغ علیه نظام" و "تحریک به اغتشاش" بازداشت کردند.
همچنین، جامعه بهاییان ایران بار دیگر هدف آزار و اذیت قرار گرفت و 12 نفر از اعضای این جامعه به اتهام "جاسوسی" و "تبلیغ علیه نظام" بازداشت شدند. بسیاری از بازداشتشدگان همچنان در شرایط نامعلوم نگهداری میشوند.
4. خشونت علیه زنان و زنکشی
خشونت علیه زنان در آبانماه نیز با شدت ادامه یافت. در این ماه، دستکم 6 مورد زنکشی در استانهای خوزستان، تهران و کردستان گزارش شد.
قربانیان این خشونتها غالباً از حمایت قانونی محروم بودند و در مواردی، خانوادهها نیز از گزارش این جرایم به مقامات خودداری کردند.
علاوه بر این، زنان معترض به قوانین حجاب اجباری همچنان هدف بازداشت و سرکوب قرار داشتند. چندین زن در شهرهای مختلف به دلیل شرکت در تجمعات مسالمتآمیز بازداشت شدند و احکام زندان و شلاق برای آنها صادر شد.
5. شکنجه و رفتار غیرانسانی
در آبانماه، گزارشهای متعددی از شکنجه زندانیان سیاسی منتشر شد. یکی از این موارد، شکنجه شدید سه زندانی سیاسی در زندان اوین بود که به دلیل اعتصاب غذا در اعتراض به شرایط زندان، مورد ضربوجرح قرار گرفتند.
علاوه بر این، زندانیان در زندانهای مختلف از جمله زندان رجاییشهر و قرچک ورامین، به دلیل شرایط نامناسب بهداشتی و عدم دسترسی به مراقبتهای پزشکی، در وضعیت خطرناکی به سر میبرند.
نتیجهگیری
آبانماه 1403 نیز نشاندهنده تداوم نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران بود. اعدامهای غیرقانونی، سرکوب آزادی بیان، اعمال خشونت علیه اقلیتها و زنان، و شکنجه زندانیان سیاسی، تصویری از وضعیت بحرانی حقوق بشر در این کشور ارائه میدهد.
جامعه بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری باید اقدامات فوریتری برای تحت فشار قرار دادن حکومت ایران انجام دهند تا این روند نگرانکننده متوقف شود. توجه جهانی به وضعیت حقوق بشر در ایران، ضرورتی فوری است که میتواند گامی در جهت بهبود شرایط باشد.
