بر اساس دادههای تجمیعی روز سیوچهارم، تحولات بر دو روند همزمان متمرکز بود:
۱) ادامه واکنشها و اقدامات خارجی علیه ساختارهای مرتبط با سرکوب—از جمله بستههای تحریمی تازه و واکنشهای رسمی به تصمیم اروپا درباره نامگذاری سپاه؛
۲) تداوم سرکوب در داخل کشور که در قالب بازداشتهای موردی و جمعی، پروندهسازی قضایی، گزارشهای مرتبط با اعترافات اجباری، و استمرار اختلال در اینترنت و ارتباطات نمود پیدا کرد.
۱) واکنشها به نامگذاری سپاه و تحریمهای تازه
پس از اعلام تصمیم اروپا درباره نامگذاری سپاه، مقامهای ایرانی و برخی دولتهای خارجی واکنشهای تازهای نشان دادند. مصطفی پورمحمدی این اقدام را «سیاسی» توصیف کرد و مدعی شد نقش سپاه در رخدادهای اخیر بعدها از سوی طرفهای خارجی پررنگ شده است. همزمان عباس عراقچی موضعی تند گرفت و در واکنش به این تصمیم، اتحادیه اروپا را «رو به افول» توصیف کرد؛ اظهاراتی که در متن تشدید فشارهای حقوقبشری و دیپلماتیک مطرح میشود.
در سوی دیگر، برخی مقامهای خارجی از این روند استقبال کردند. آنیتا آناند از اقدام اروپا حمایت کرد و آن را در راستای پاسخگویی درباره نقش سپاه ارزیابی کرد. در بریتانیا نیز کییر استارمر از همکاری لندن با متحدان برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای سخن گفت و سرکوب معترضان را محکوم کرد.
همزمان، وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا بسته تازهای از تحریمها را اعلام کرد که در آن نام چهرههایی مانند وزیر کشور و رئیس سازمان اطلاعات سپاه و نیز برخی فرماندهان و یک چهره اقتصادی ذکر شده است. در همین فضا، دونالد ترامپ نیز با ادبیاتی تهدیدآمیز از «ضربالاجل» و تشدید فشار سخن گفت و ادعاهایی درباره روند اعدامها و تغییر رفتار پس از هشدارها مطرح کرد؛ گزارههایی که در ادامه جنگ روایتها و افزایش تنش بیرونی بازتاب یافت.
۲) قطعی اینترنت و تداوم اخلال در ارتباطات
با وجود گزارشهایی از بازگشت محدود اینترنت در برخی نقاط، دادههای نهادهای پایش نشان میدهد اختلال همچنان گسترده و پایدار است. نتبلاکس اعلام کرده حتی در دورههایی که «قطع کامل» کاهش یافته، سطح دسترسی کاربران به اینترنت همچنان بهشدت محدود مانده و افت کیفیت و فیلترینگ ادامه دارد؛ وضعیتی که پیامرسانها، شبکههای اجتماعی و سرویسهای پایه آنلاین را ناپایدار و کند کرده است.
همزمان، ادعاهایی درباره تلاش سازمانیافته برای اثرگذاری بر جریان اطلاعات مطرح شد؛ از جمله اینکه حکومت با بارگذاری گسترده تصویر و ویدئو در بسترهای عمومی آنلاین، بهدنبال جهتدهی به روند مستندسازی و کنترل روایت بوده است. در کنار این وضعیت، گزارشهایی از فضای دانشگاهی نیز منتشر شد که نشان میدهد محدودیتهای ارتباطی و فضای امنیتی بر کنشهای مدنی سایه انداخته و فراخوانهایی درباره تحریم آزمونها در شماری از دانشگاهها طرح شده است. جمعبندی این بخش نشان میدهد اختلال اینترنت نه «مقطعی»، بلکه شکلِ «اخلال مستمر» به خود گرفته است: هم بر دسترسی به خبر اثر میگذارد و هم بر ارتباطگیری، هماهنگی و ثبت روایتهای میدانی.
۳) بازداشتها، پروندهسازی و افزایش اعترافات اجباری
همزمان با تداوم فضای امنیتی، گزارشهای متعددی از بازداشتها، پروندهسازی قضایی و برخوردهای میدانی در شهرهای مختلف منتشر شد. در برخی گزارشها از بازداشت چندین شهروند در چند شهر سخن رفته و در گزارشهای دیگر از بازداشتهای پرتعدادتر در یک روز خبر داده شده است. در همین چارچوب، انتشار ویدئوهایی از «اعترافات اجباری» نیز مطرح شده؛ مسئلهای که طی سالهای گذشته بهعنوان یکی از ابزارهای فشار امنیتی و یکی از نشانههای روندهای غیرشفاف قضایی مورد انتقاد نهادهای حقوقبشری قرار داشته است.
در استان کرمان نیز دادههای قضایی برجسته شد؛ از جمله صدور شمار قابل توجهی کیفرخواست و تداوم بازداشت برای تعدادی از افراد. این آمار نشان میدهد پیگیری قضایی پروندهها در برخی مناطق با سرعت ادامه داشته و همزمان بخشی از متهمان همچنان در بازداشت ماندهاند.
در حوزه فرهنگ و هنر نیز بازداشت یک فعال سینمایی خبرساز شد: روزبه سجادی حسینی بازداشت و به **زندان فشافویه منتقل شده است؛ خبری که در کنار سایر گزارشها، دامنه برخوردها با گروههای اجتماعی مختلف را برجسته میکند.
۴) درمان و امدادرسانی؛ روایتهای متناقض و نگرانیهای فزاینده
در بخش درمان و امدادرسانی، گزارشهایی متناقض مطرح شد. از یک سو خبرهایی از بازداشت «تعدادی از پزشکان» در جریان اعتراضات منتشر شد. از سوی دیگر، **سازمان نظام پزشکی ایران ادعا کرده «پزشکی به خاطر درمان معترضان» بازداشت نشده است.
همزمان، گزارشهایی از ناامن شدن فضای درمانی نیز منتشر شد: **سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده حمله به یک بیمارستان را تأیید میکند و از آسیب دیدن چند مرکز درمانی و زخمی شدن امدادگران خبر داده شده است. کنار هم قرار گرفتن این دادهها، تصویری نگرانکننده ارائه میدهد: از یک طرف انکار و تکذیب رسمی، و از طرف دیگر روایتهای میدانی و هشدارهای بینالمللی درباره تهدید امنیت مراکز درمانی.
۵) نشست دانشگاهی برای پیگیری مسئولیتپذیری
در همین روز، در **دانشگاه اسکس در **کولچستر نشستی با محور «پیگیری مسئولیتپذیری درباره نقضهای جدی حقوق بشر و جرائم بینالمللی منتسب به سپاه» برگزار شد. مدیریت پنل را **متیو گیلت بر عهده داشت.
در این نشست، **اسکایلر تامپسون پروژه مستندسازی مربوط به پاسداران را معرفی کرد و درباره نقش بانک اطلاعاتی و اهمیت دادهها در پیگیری حقوقی توضیح داد. همچنین **UpRights و نماینده آن **والری گابار درباره مسیرهای حقوقی قابل پیگیری، سازوکارهای بینالمللی و چالشهای عملی پروندههای مرتبط با سپاه سخن گفتند.
محور بحثها بر این نکته متمرکز بود که مستندسازی دقیق و قابل اتکا چگونه میتواند از سطح «ثبت واقعه» فراتر برود و به پایه پروندهسازی حقوقی تبدیل شود: از جمعآوری داده و تثبیت الگوهای نقض تا تبدیل آن به مسیرهای قابل پیگیری در چارچوبهای بینالمللی.
آمار بهروزشده (تجمیعی) تا پایان روز سیوچهارم
-
مجموع رخدادهای اعتراضی ثبتشده: ۶۶۰ مورد
-
شهرهای درگیر (بدون تکرار): ۲۰۳ شهر
-
استانهای درگیر (بدون تکرار): ۳۱ استان
-
مجموع بازداشتها: ۴۹٬۰۷۰ مورد
-
مصدومان غیرنظامی: ۱۱٬۰۲۱ نفر
-
بازداشت دانشجویان: ۸۰ مورد
-
پخش اعترافات اجباری: ۲۸۹ مورد
-
احضار به نهادهای امنیتی: ۱۱٬۰۲۷ مورد
-
جانباختگان تأییدشده: ۶٬۵۶۳ نفر
-
معترضان: ۶٬۱۷۰ نفر
-
کودکان (زیر ۱۸ سال): ۱۲۴ نفر
-
نیروهای وابسته به حکومت: ۲۱۴ نفر
-
غیرنظامی-غیرمعترض: ۵۵ نفر
-
-
موارد در دست بررسی: ۱۷٬۰۹۱ مورد
جمعبندی روز سیوچهارم
روز سیوچهارم در حالی سپری شد که فشار خارجی علیه سپاه و چهرههای کلیدی مرتبط با سرکوب، همزمان در چند مسیر دنبال شد: از یک طرف واکنشهای سیاسی به نامگذاری سپاه ادامه یافت و از سوی دیگر تحریمهای تازه اعلام شد. در داخل کشور نیز سرکوبِ پساسرکوب با بازداشتهای پرتعداد، پروندهسازی قضایی، افزایش گزارشهای اعترافات اجباری و تداوم اختلال ارتباطات ادامه پیدا کرد. همزمان، حوزه درمان و امدادرسانی نیز همچنان در وضعیت پرتنش قرار داشت و روایتهای متناقض رسمی در برابر گزارشهای میدانی و هشدارهای بینالمللی، شکاف اعتماد را عمیقتر کرد.
